Un período de transformación e inestabilidade

Liña do tempo do século XIX en España (feita en Canva). A orde da liña segundo a imaxes é de arriba a abaixo...

Pequena liña do tempo sobre o proceso de independencia da colonia hispanoamericanas...

Un período de cambios e convulsións en España...

O século XIX considérase unha época de grandes cambios e convulsións en España debido ás transformacións políticas, sociais e económicas que marcaron este período. A comezos do século, España enfróntase á Guerra da Independencia (1808-1814) contra os franceses, un conflito que debilitou o país e iniciou un proceso de crise interna. Durante esta guerra, promulgouse a Constitución de Cádiz de 1812, un intento de modernizar o sistema político.

Con todo, a restauración de Fernando VII no trono marcou o retorno ao absolutismo, o que xerou tensións entre conservadores e liberais, resultando en conflitos como o Trienio Liberal (1820-1823) e as Guerras Carlistas. Durante o reinado de Isabel II, os cambios de goberno constantes e o caciquismo, un sistema no que os caciques locais controlaban a vida política mediante a manipulación e o clientelismo, crearon unha democracia superficial onde o fraude electoral era habitual.

A Revolución da Gloriosa de 1868 puxo fin ao reinado de Isabel II, dando paso a unha etapa de experimentos políticos, como a curta Primeira República (1873-1874), que fracasou por falta de estabilidade. Coa Restauración borbónica e a Constitución de 1876, consolidouse o sistema de alternancia entre os partidos liberal e conservador, pero este seguía controlado polos caciques.

Ao final do século, a perda das últimas colonias en 1898 (o Desastre do 98) xerou un sentimento de crise nacional. Estes eventos, xunto coas loitas sociais e o inicio da industrialización, fixeron do século XIX un período de profunda inestabilidade e transformación.

Mapa mental (feito en Canva) dalgúns conceptos clave do século XIX en España...